โรคงูสวัด PDF พิมพ์ อีเมล
Share

 

 

 

สาเหตุ

 

          เกิดจากการติดเชื้อไวรัส Herpes-Zoster

 

          การติดเชื้อครั้งแรก (Primary infection) ----โรคอีสุกอีใส

 

          มักติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจ ไวรัสจะเพิ่มจำนวนบริเวณ Nasopharynx (คอหอยหลังโพรงจมูก) แล้วเข้าสู่ reticuloendothelial system จากนั้นจะเข้าไปในกระแสเลือด เกิดเป็น Viremia ซึ่งจะทำให้มีการติดเชื้อทั่วร่างกาย มีอาการแสดงออกทางผิวหนังเป็นตุ่มใส (vesiculopapula skin lesion) หรือที่เรารู้จักกันว่าเป็น โรคอีสุกอีใส

 

           ช่วงนี้จะสามารถตรวจพบเชื้อได้จากเลือดของผู้ป่วย นอกจากนี้จะตรวจ DNA ของไวรัสได้จากรอยโรคบนผิวหนัง (skin lesion) หรือ จากเลือด โดยวิธี PCR

 

          ในทางเนื้อเยื่อวิทยา (Histology) ถ้าตรวจรอยโรคจะพบ เซลล์ที่บวมขึ้น , multinucleated giant cells ,eosinophilic intranuclear inclusions, มีเนื้อตาย และเลือดออก ต่อมา น้ำในตุ่มจะขุ่นขึ้น เนื่องจาก polymorphonuclear leukocytes ที่กินเซลล์ที่ติดเชื้อ รวมทั้ง fibrin และซากเซลล์ ปะปนกัน สุดท้าย ตุ่มน้ำจะแตกออก ปล่อยของข้างในออกมา รวมทั้งไวรัสด้วย

 

การติดเชื้อซ้ำ (Recurrent infection)

 

           สำหรับกลไกการติดเชื้อซ้ำของ VZV (โรคสุกใส) ที่ทำให้เป็นโรคงูสวัด (Herpes Zoster) ในภายหลังนั้นยังไม่แน่ชัด แต่เท่าที่ทราบคือ VZV จะไปซ่อนตัวหลังการเป็นโรคสุกใสที่ปมประสาทรากบนของไขสันหลัง(Dorsal root ganglion) จนกระทั่งออกมาติดเชื้อซ้ำอีก ตามแนวที่ปมประสาทนั้นเลี้ยงอยู่ (ตาม dermatome) จึงเกิดผื่นเหมือนโรคสุกใส แต่จะเป็นตามแนว dermatome

 

          โดยในการตรวจทางเนื้อเยื่อวิทยา (Histopathologic examination) พบว่า Dorsal root ganglion มีลักษณะ บวม เลือดออก และมี lymphocyts อยู่มาก

 

          โรคนี้สามารถติดเชื้อในอวัยวะอื่นได้ในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น ผู้ป่วยที่ติดเชื้อ HIVs ผู้ที่ได้รับยากดภูมิคุ้มกัน เป็นต้น เช่นการติดเชื้อในปอดจะพบปอดอักเสบ (interstitial pneumonitis) , multinucleated giant cell, intranuclear inclusions และเลือดออกในปอด (pulmonary hemorrhage) หากติดเชื้อในระบบประสาทส่วนกลาง(Central nervous system ) อาการจะคล้ายโรคหัด (measles) และ สมองอักเสบจากไวรัส(viral encephalitides) อื่นๆ

 

           ส่วนการตายของเนื้อสมองและมีเลือดออกซึ่ง คล้ายโรค herpes simplex virus (HSV) encephalitis นั้น พบได้น้อย

 

 

อาการ

 

          จะมีอาการปวดอย่างมากบริเวณที่เป็นงูสวัด เจ็บแสบๆ ร้อนๆ บางคนมีอาการคันร่วมด้วยหรือเป็นไข้ได้ บางคนทรมานจากอาการปวดมากจนนอนไม่หลับ เมื่อเป็นอาการแดง มีผื่นขึ้น และบริเวณที่เป็นจะมีกลุ่มของตุ่มน้ำในผิวหนัง ต่อมาตุ่มน้ำจะเริ่มแห้งและตกสะเก็ดจางหายไป ระยะเวลาตั้งแต่เป็นจนหายไปประมาณ 7-14 วัน

 

           ในเด็ก โรคนี้จะไม่รุนแรง เท่าผู้ใหญ่

 

ลักษณะผื่น

 

          2-3 วันแรก จะมีอาการ ปวดแสบปวดร้อน หรือคัน ตาม dermatome เรียก zoster-associated pain และ ระดับ T3 to L3 มักพบได้มาก ต่อมาจะมีผื่นขึ้นแบบ erythematous maculopapular rash ขึ้นไม่มาก อยู่ประมาณ 3-5 วัน  รวมระยะเวลาแล้ว คือ 7-10 วัน

 

          เพราะฉะนั้น จะเห็นเป็นทางขวางตามลำตัวด้านหน้า ด้านหลัง รอบเอว ตามแนวเส้นประสาทตามยาวที่แขนและขา หรือตามแนวเส้นประสาทที่บริเวณใบหน้า นัยน์ตา หู ศีรษะ เป็นต้น หากลามเข้าที่ตาแล้วจะทำให้ตาบอด (จาก ophthalmic branch of the trigeminal nerve ทำให้เกิด zoster ophthalmicus )

 

           งูสวัด ไม่สามารถจะพันตัวเรา จนครบรอบเอวได้ เพราะแนวเส้นประสาทของตัวเรา จะมาสิ้นสุดที่บริเวณกึ่งกลางลำตัวเท่านั้น ในคนธรรมดาที่มีภูมิต้านทานปกติ งูสวัดจะไม่ลุกลามเข้ามาแนวกึ่งกลางลำตัวไปอีกซีกหนึ่ง ของร่างกาย (ยกเว้นในกรณีที่มีภูมิต้านทานต่ำ เช่น โรคเอดส์ เป็นต้น ถ้าเกิดเป็นงูสวัด ก็อาจปรากฏขึ้นสองข้างพร้อมกัน ดูเหมือนงูสวัดพันข้ามแนวกึ่งกลางลำตัวไปอีกซีกหนึ่งของร่างกายได้ หรือเป็นงูสวัดทั่วร่างกายได้)

 

 

อาการต่อเนื่อง

 

           แผลที่เกิดขึ้น จะสามารถหายสนิทเป็นปกติในเวลาประมาณ 2-4 สัปดาห์

 

           อาการปวดตามแนวเส้นประสาท ระยะจากที่โรคงูสวัดหายแล้ว (post herpetic neuralgia) คืออาการปวดเจ็บแสบร้อนตามแนวเส้นประสาทนี้ ถึงแม้ว่า ผื่นงูสวัดหายไปแล้ว แต่ก็ยังคงมีอาการปวดแสบร้อนอยู่ บางรายเป็นอยู่หลายเดือนทำให้ทรมานพอสมควร มักพบในผู้ที่มีอายุมากกว่า 40 ปีขึ้นไป

 

 

อาการแทรกซ้อน

 

          สำหรับอาการแทรกซ้อนที่สำคัญ คือ อาการปวดเกิดขึ้นภายหลังจากผื่นหายหมดแล้ว มักเกิดกับผู้สูงอายุที่เป็นงูสวัดบริเวณประสาทสมองคู่ที่ 5 อาจมีการติดเชื้อแบคทีเรียบริเวณผื่น หรือโรคแทรกซ้อนทางตา เช่นตาอักเสบ เส้นประสาทตาอักเสบ หรือ แผลที่กระจกตา ในกรณีของผู้ป่วยที่ภูมิต้านทานต่ำ เช่น เป็นโรคเอดส์ หรือผู้ป่วยที่ได้รับยากดอิมมูน อาจมีการกระจายของผื่นทั่วตัวได้ แพทย์บางท่านอาจจะให้ยาฆ่าเชื้อไวรัสชนิดรับประทานเป็นเวลาประมาณ 5-10 วันร่วมด้วย ทั้งนี้ต้องอยู่ในดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษา

 

 

ยารักษา

 

          - ช่วงตุ่มใสใช้น้ำยา burow หรือ boric acid วางบนผื่นจะช่วยลดอาการ

 

          - ผื่นเริมแห้งใช้ ครีมที่มีส่วนผสมของยาปฏิชีวนะทา

 

          - ยาแก้ปวด เช่น aspirin

 

          - ยารับประทานควรจะให้ภายใน 72 ชม. หลังจากผื่นขึ้นซึ่งจะทำให้ผื่นหายเร็ว ลดอาการเจ็บปวด และจำนวนเชื้อในตุ่ม ยาชนิดอื่น ได้แก่ famcicovir,Valyclovir

 

          - Acyclovir 800 mg วันละ 5 ครั้ง เป็นเวลา cartoon porn pics 7-10 วัน

 

          - Famciclovir 500 mg วันละ 3 ครั้ง 7 วัน

 

          - Valacyclovir 1000 mg วันละ 3 ครั้ง 7 วัน

 

          - ยาFamcicovir,Valyclovir จะให้ผลการรักษาดีกว่า acyclovir การให้ยารับประทานจะทำให้ผื่นหายเร็ว ลดอาการเจ็บปวด ยังไม่มีข้อห้ามในการใช้ยา ยังไม่แนะนำให้ใช้ในคนท้อง

 

          - การใช้ยาทายังไม่ได้รับการยอมรับ

 

          - การใช้ยา steroid มีรายงานว่าการใช้ยา steroid ร่วมกับยาต้านไวรัสจะทำให้แผลหายเร็ว และลดอาการเจ็บปวด แต่ไม่แนะนำให้ steroid เพียงอย่างเดียว

 

          การรักษา Postherpetic neuralgia หากมีอาการปวดมากอาจจะต้องให้ยาแก้ปวดหลายขนานเช่น nortriptyline 10-25 mgก่อนนอน,gabapentin 300 mg วันละครั้ง              

 

 

โรคแทรกซ้อนที่สำคัญ

 

          - อาการปวดแผลหลังจาผื่นหายไปแล้ว ที่เรียกว่า Post herpetic neuralgia มักจะเกิดอาการหลังจากเกิดผื่น 30 วัน โดยมากพบภาวะนี้ในคนที่ภูมิคุ้มกันบกพร่องอาการปวดมักเกิดบริเวณผื่นเมื่อสัมผัสกับร้อนหรือเย็นจะทำให้ปวดเพิ่ม อาการปวดอาจจะอยู่ได้เป็นปีการป้องกันภาวะนี้ต้องรีบรักษาโรคงูสวัดให้เร็ว ถ้าปวดมากให้กินยาแก้ปวด

 

          - Herpes Zoster Opthamoticus เป็นงูสวัดของเส้นประสาทคู่ที่5 trigeminal nerve ผู้ป่วยจะมีอาการปวดใบหน้าซีกหนึ่ง มีผื่นขึ้นที่ศีรษะ รอบตา หากไม่รักษาด้วยยาต้านไวรัสอาจจะเกิดโรคแทรกซ้อนที่ตา เช่น กระจกตาอักเสบ

 

          - ภาวะแทรกซ้อนอื่นที่พบได้ คือ โดยเฉพาะในคนที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องได้แก่ สมองอักเสบไขสันหลังอักเสบผื่นที่ผิวหนังกระจายปอดบวม

 

          - งูสวัดในผู้ป่วยโรคเอดส์ celebrity porn ผื่นมักจะไม่เหมือนคนปกติ มีการเป็นงูสวัดบ่อย การรักาให้ใช้ Acyclovir รักษาจนผื่นหาย

 

 

การปฏิบัติตน

 

          1. งูสวัด เป็นโรคที่เชื่อว่าไม่ติดต่อ เป็นแล้วหายไปเองได้ เพียงแต่รักษาแผลให้สะอาด ในระยะเป็นตุ่มน้ำใสที่มีอาการปวดแสบปวดร้อนให้ใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำเกลืออุ่นๆ หรือ กรดบอริก 3% ปิดประคบไว้ เมื่อผ้าแห้งก็ชุบเปลี่ยนใหม่ ทำเช่นนี้วันละ 3-4 ครั้งๆ ละประมาณ 15 นาที ในระยะตุ่มน้ำแตกมีน้ำเหลืองไหลต้องระมัดระวังการติดเชื้อแบคทีเรียที่จะเข้าสู่แผลได้ ควรใช้น้ำเกลือสะอาดชะแผลแล้วปิดด้วยผ้าก๊อสที่สะอาด mature porn ถ้าปวดแผลมากรับประทานยาแก้ปวด เช่น พาราเซตามอล

 

          2. ในรายเป็นมากหรือรุนแรง จะต้องเข้ารับการตรวจรักษากับแพทย์ทันที เช่น ผู้ป่วยสูงอายุที่มีอาการปวดและอับเสบรุนแรง ในคนที่มีภูมิต้านทานต่ำจากการได้ยากดภูมิต้านทานไว้ ได้แก่ ยาฆ่าเซลล์มะเร็ง หรือจากการได้รับการฉายรังสี หรือในผู้ป่วยมะเร็งเม็ดเลือดขาวและมะเร็งของตอมน้ำเหลือง เป็นต้น

 

          3. ในรายที่เป็นบริเวณในหน้า จมูก อาจมีโอกาสลุกลามเข้าไปในแก้วตาได้ จะต้องปรึกษาจักษุแพทย์ เพื่อการรักษาที่ถูกต้อง

 

          4. ถ้าสงสัย black porn หรือไม่แน่ใจว่าใช่โรคงูสวัดหรือไม่ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อได้ รับการวินิจฉัย และคำแนะนำในการปฏิบัติตนอย่างถูกต้อง

 

 

 

บทความอื่นๆ